Język polski - piecioksiag

Pięcioksiąg tzw. Tora czyli prawo obejmujące księgi: Rodzaju, Wyjścia, Kapłańską, Liczb i Powtórzonego prawa. Husytyzm ruch religijno-społeczny zapoczą6tkowany przez Jana Husa i jego uczniów. Husyci głosili odrodzenie kościoła przez nawiązanie do tradycji pierwotnego chrześcijaństwa, żądali odebrania duchowieństwu władzy świeckiej i majątków, występowali przeciwko władzy papieża. Po śmierci Husa jego zwolennicy zebrali główne zasady husytyzmu w tzw. cztery artykuły praskie, ich interpretacja spowodowała rozłam na umiarkowanych utrakwistów, dążących do ugody z katolizmem za cenę uzyskania pewnych ustępstw. Żywot, legenda, historia w doniesieniu do dzijów świętego wyznawcy, używane były wymiennie, stosowano też nazwę pasja na oznaczenie opowieści o męce i śmierci świętego mączennika. Słowo "legenda" wywodzi się z łacińskiego słowa legere i może być tłumaczone jako czytanka , w tym sensie jej pierwotne znaczenie odbiera od współczesnego rozumienia legendy jako przesyconej fantastyką opowieści z zamierzchłych czasów. Apokalipsa inaczej objawienie "odsłonięcie", to w judaiźmie i chrześcijaństwie rodzaj wypowiedzi zawierającej przepowiednie dotyczące końca świata i sensu dziejów. Psalm od greckiego słowa Psalmos które oznaczało śpiew przy akompaniamencie instrumentów strunowych. Przypowieść parabola jest to opowiadanie zmyślone, fikcyjne ale prawdopodobne przekazujące pewną naukę religijną, moralną w sposób metaforyczny, alegoryczny. Wyjaśnia tajemnicę Królestwa Bożego ma charakter uniwersalny. Przypowieść składa się jakby z 2 płaszczyzn: 1) realistycznego opowiadania 2) sensów ukrytych przekazujących jakąś naukę. Zrozumienie przypowieści polega na przejściu od płaszczyzny wydarzeń do płaszczyzny sensu (znaczeń). Alegoria motyw lis lub zespół motywów zawartych w dziele literackim, przedstawione w sposób obrazowy jakieś pojęcie lub idea abstrakcyjna. Motyw ten oprócz znaczenia jawnego ma również ukryte Lis -chytrość, przebiegłość. Pastisz wierne naśladowanie danego gatunku. Pieśń to gatunek liryczny, którego pochodzenie wyprowadza się ze starożytnych pieśni obrzędowych, śpiewanych przy akompaniamencie muzyki. Pieśń cechuje uproszczenie budowy, prosta składnia, układ stroficzny, występowanie refrenów i paralelizmów (powtórzenie jakiegoś elementu), charakter pieśni wynika z jej związków z muzyką; ułatwia ukształtowanie melodii; obok najczęściej uprawianej pieśni jako wiersza lirycznego, często o tematyce miłosnej, wykształciły się różne jej odmiany, związane z ramą sytuacyjną - np. pieśń powitalna i pożegnalna, pochwalna. Kronika utwór dziejopisarski nie będący rocznikiem, w średniowieczu kronikę nazywano główne opisy świata i roczniki. Dzieło Anonima Galla nie ma ani jednej daty rocznej, niemniej moży być ono ukazane za kronikę w szerokim tego słowa znaczeniu. Parodia ośmiesza dany utwór czy gatunek np. poprzez zwyczajność treści. Parafraza swobodna przeróbka zachowująca jednak podstawowe właściwości gatunkowe, tak iż można je rozpoznać. Trawestacja przeróbka utworu poważnego zmierzającego do degradacji (obniżenie tonu) jego stylu. Teocentryzm główny światopogląd średniowiecza uznający Boga za najwyższą wartość i czyniący go Ośrodkiem wszelkich działań i dążeń człowieka. Scolastyka przyjmowanie z góry pewnych twierdzeń, praw religijnych uznanie ich za nie podważalne. Przedstawicielami byli Albert Wielki i św. Tomasz z Akwinum. Augustynizm człowiek to istota filozofująca umiejscowiona jest na granicy między aniołami i zwierzętami, rodzi to konflikt między cielesnością a duchownością, dobrem a złem. Tomizm człowiek umieszczony jest na drabinie bytów, przeznaczeniem człowieka jest walka z grzechem. Ciągłe wzruszenie się ku Bogu, w hierarchii bytów. Człowiek powinien kierować się cnotą przestrzegać prawa. Franciszkanizm ojcem tego kierunku był św. Franciszek z Asyżu nakazywał on kierowanie się zasadą miłosierdzia, ubóstwa i braterstwa. Mistycyzm poznanie prawa wiary odbywa się na drodze kontenplacji czyli bogatego życia wewnętrznego. Średniowieczny uniwersalizm polega na jednolitym sposobie pojmowania świata harmonizowania świata o światopogląd teocentryczny. Archaizmy są to wyrazy lub formy wyrazów które wyszły z użycia we współczesnym języku. Politeizm wielogóstwo, uznawanie istnienia wielu bobów, powiązanych ze sobą zazwyczaj hierarchią. Pareneza (Średniowiecznej literaturze patronował duch parenezy) z greckiego słowa parainesis zachęta, ostrzeżenie, rada) to ona właśnie inspirowała do tworzenia zalecanych do naśladowania ideałów osobowych, kształtowania wzorcowych wizerunków np. świętego, rycerza, władcy. Psałterz zbiór psalmów, psałterze polskie powstały bądź tłumaczenia samodzielne; tzw. psałterz floriański i puławski bądź wchodzili w skład całkowitych przekładów Biblii. Abnegacja -odmawianie sobie czegoś; wyrzekanie się czegoś; niedbanie o własne wygody, o swój wygląd; zaniedbanie się. "MEMENTO MORI" - (memento - pamiętaj; rodzaj ostrzeżenia, przestrogi) pamiętaj o śmierci; przestroga, że jedynym celem ostatecznym człowieka na ziemi jest śmierć. Misterium przeznaczone było do wystawienia na scenie. Prezentowało jakiś fragment historii biblijnej, konstruowane było z myślą o ukazaniu akcji jako wielkiego dramatu chrześcijańskich dziejów ludzkości. Wiersz średniowieczny tzw. zdaniowy-rymowy reprezentowany prze Bogurodzicę, nie przestrzegał jednakowego rozmiaru sylabicznego w każdym wersie. W średniowiecznym wierszu występowały także rymy, współbrzmienia nosimy- prosimy. Tercyna zwrotka złożona z 3 wierszy zwykle 11 głoskowych. Moralizatorstwo utworu jest zawarte w opisie momentu śmierci, bijące dzwony uzdrawiająca moc świadczą iż Bóg przyjął Aleksego do grona świętych. Średniowieczne gatunki literackie Dramaty liturgiczne wystawiane były w kościołach w święto wielkanocne; były to wplecione w obrzęd nabożeństwa sceny prezentujące przybycie trzech Marii do grobu już zmartwychwstałego Jezusa. Historiografia dziejopisarstwo piśmiennictwo, historyczny ogół prac historycznych odnoszących się do danego okresu regionu lub zagadnienia. Utwór hagiograficzny to opis życia świętego. Typ ten kształtował się już w pierwszych wiekach chrześcijaństwa na Wschodzie, gdzie w języku greckim spisywano żywoty pustelników; w przekazach dziejów i czynów świętych podkreślano zwłaszcza cnoty praktykowane przez nich w stopniu heroicznym. Przykładem utworu hagiograficznego jest "Legenda o św. Aleksym". Asceza to postawa charakteryzująca się wyrzeczeniem się radości życia ziemskiego, bogactwa, oraz zdecydowanie się na umartwianie psychiczne i fizyczne w celu uzyskania zbawienia. Asceta Św. Aleksy jest przykładem ascety. Utwór parenetyczny to utwór mający charakter pouczający, moralizatorski. Przykładem utworu parenetycznego jest "Pieśń o Rolandzie". Zadaniem moralitetów było skierowanie człowieka na właściwą drogę; pierwotnym bohaterem moralitetu był człowiek (ktoś) usytuowany między niebem a piekłem, dokonujący odpowiedniej linii życia, toczący wewnętrzną walkę między siłami dobra i zła; walka wyrażana była za pomocą alegorii, tj. uosobionych cnót i grzechów, a jej zakończenie wieńczone było nagrodą (karą). /// Bogurodzica Archaizmy leksykalne: Bogurodzica dziewica Maryja -Bogurodzica dziewica, Maryjo ; Gospodzina - Pana ; zyszczy - pozyskaj ; słysz - wysłuchaj ; raczy - racz ; spuści - ześlij ; dziela dal twego dziela - dla, ze względu na twego ; jąż nosimy - którą zanosimy ; napełń myśli - spełnij myśli, pragnienia. Archizmy słownikowe: zwolena, raczy, przebyt, zbożny, spuści, jegoż, zyszczy, Gospodzina, Fonetyczne: (związane ze zmianą głosek) k:ch krzciciela:chrzciciela, sławiena zwolena-formy bez przegłosu. Fleksyjne: (związane z odmianą wyrazów) Bogurodzica-Bogurodzico użycie M w funkcji Wołacza zyszczy słysz spuści napełń y=i Analiza: 5+3+5+3=16, 5+4+5+3=17, 3+3=6, 5=5, 4+3+3=10, 4+4+3=11, 4+4=8, 4+5=9, 4+4=8, 4+4=8, 5=5



Dane autora:




wiedza.diaboli.pl / Język polski

190 IP banned