Język polski - mitologia_i_biblia

Mitologia i Biblia jako źródła tematów w literaturze późniejszych epok 1. Motyw APOKALIPSY (zagłady).
-" Kazania sejmowe" Piotr Skarga tu "O miłości ku ojczyźnie"
* Zwraca się bezpośrednio do ojczyzny nazywając ją matką,
* Porównuje ojczyznę do tonącego okrętu
* Wizja grożącego Polsce upadku to obawa o przyszłość ojczyzny
-"Nie-Boska komedia" , Zygmunt Krasiński
* Ludzkość stoi przed katastrofą - taką zapowiedź znajdziemy w ostatnich słowach wstępu do części IV: "Dolina Świętej trójcy obsypana światłem migającej broni i Lud ciągnie do nie, jak do równiny Ostatniego sądu"
* Ukazana jest walka dwóch obozów - arystokracja na czele z hrabią Henrykiem i ludu z Pankracym
* Rewolucja jako wojna woja, która uaktywnia w człowieku najgorsze instynkty
* Wizja Chrystusa ukazująca się Pankracemu na końcu utworu jest wzorowana na Apokalipsie. Nie jest to wybaczający, sprawiedliwy Zbawiciel, lecz w swej porażającej jasności, złowrogi sędzia
* Drugiej części rewolucji i zbudowania szczęśliwej przyszłości, o której marzy Pankracy -nie będzie. To koniec świata, za odgrywaną przez ludzi komedię "nie boską", a szatańską
- "Dies Irae", Jan kasprowicz
* Poetyckie sprawozdanie z dnia Sądu Ostatecznego
- "Przedwiośnie", Stefan Żeromski
* Apokaliptyczne obrazowanie w przedstawieniu rosyjskich doświadczeń Cezarego Baryki
* przede wszystkim w opisie rewolucji nawiedzającej mieszkańców Baku
-"Szewcy", Stanisław Ignacy Witkiewicz
* wstrząsy społeczne dotykają przedstawicieli poszczególnych klas
* przestroga przed systemami totalitarnymi, które przynoszą zagładę wartości
2. Motyw raju - arkadii
- "Boska komedia" Dante
* Wędrówka przez zagrobowe światy- trzecim królestwem jest raj.
-"Na dom w Czarnolesie", Jan Kochanowski
* Fraszka refleksyjno-filozoficzna
* Życie wiejskie w zdrowiu i opiece bożej, w przyjaznej atmosferze rodzinnej, w zgodzie z sąsiadami - recepta na szczęśliwe życie.
-"Pan Tadeusz", Adam Mickiewicz
* Arkadyjsko przedstawiony świat dworku soplicowskiego
* Harmonia między ludźmi i naturą
-"Przedwiośnie" , Stefan Żeromski
* "szklane domy" - obraz Polski jako arkadii, kraj szczęśliwości i dobrobytu
3. Motyw cierpienia
-"Kwiatki Świętego Franciszka"
* Bohater poszukujący sensu życia
* Swoje życie przeżywa w męczarniach pomagając innym
-"Cierpienia młodego Wertera" Johan W. Goethe
* -nieszczęśliwa miłość
* Weltschmerz
-"Dziady" cz.II Adam Mickiewicz
* Guślarz wywołuje duchy cierpiące lekkie, ciężkie i średnie czyśćcowe męki
* Muszą poznać smak cierpienia, aby trafiły do nieba
-"Lalka", Bolesław Prus
* Nieszczęśliwie zakochany w Izabeli Łąckiej
* Źle jest oceniany przez społeczeństwo
-"Ludzie Bezdomni" ,Stefan Żeromski
* W powieści cierpią wszyscy bezdomni( w sensie dosłownym i metaforycznym)
* Tomasz Judym musi spłacić swój dług w stosunku do społeczeństwa, skazuje się na samotne życie
4. Motyw zbrodni i zbrodniarza
-"Hamlet", William Szekspir
* Zbrodniarzem jest Klaudiusz, który po "usunięciu" brata żeni się z jego małżonką i przejmuje władzę w Danii
-"Makbet", William Szekspir
* Dramat jest przykładem "zbrodni doskonałej" , za którą jednak winni poniosą sprawiedliwą karę
* Żądza władzy kieruje działaniami Makbeta i jego żony
* Makbet, po namowach bezwzględnej Lady Makbet, zabija Dunkana
-"Pan Tadeusz" Adam Mickiewicz
* Jacek Soplica zabija Stolnika
* Zbrodnia w afekcie, odkupiona działalnością polityczną Jacka Soplicy
-"Balladyna" Juliusz Słowacki
* Zbrodnia wynika z żądzy władzy
* Analogia do "Makbeta"
-"Zbrodnia i Kara" Fiodor Dostojewski
* Rodion Raskolnikow - student , zabija gdyż uważa się za jednostkę wybitną
* Niestety rozczarowuje się, przeżywa majaki, przewidzenia
* Niema celu , który usprawiedliwiał by zbrodnię
* Jedynym ratunkiem jest cierpienie i miłość
-"Medaliony" Zofia Nałkowska
* Zbrodnie wojny- świadectwem grozy, rozpadu wszelkich systemów elementarnych
* "Ludzie ludziom zgotowali ten los"
5. Motyw Wędrówki
-"Odyseja", Homer
* Podróż Odysa symbolizuje nostalgiczne dążenie człowieka do ojczyzny
* Odys - archetyp wędrowca i podróżnika
-"Boska komedia", Dante
* Wizyjna wędrówka poety jest interpretowana jako droga życiowa człowieka dążącego do samopoznania i samodoskonalenia
* Opis trzech królestw zaświatów : Piekło , Czyściec, Raj
-" Kordian", Juliusz Słowacki
* Podróże Kordiana po Europie to czas dojrzewania duchowego
* Konfrontacja młodzieńczych ideałów z rzeczywistością , która przynosi same rozczarowania
-"Latarnik" Henryk Sienkiewicz
* Emigracja z konieczności odzwierciedla perypetie znacznej części Polaków, uczestniczących w powstaniu listopadowym
* Tragizm tułactwa, imanie się rożnych zajęć, niemożność znalezienia sobie miejsca na obczyźnie
6. Motyw Wieży Babel
-"Antygona" Sofokles
* Spór między Antygoną i Kreonem jest konfliktem dwóch racji
* Antygona, powołując się na "prawo boskie", wbrew zakazowi Kreona, grzebie swojego brata Polinejkesa
* Za bunt i sprzeniewierzenie się zakoazowi władcy - skazuje Antygone na śmierć
-"Odprawa posłów Greckich" Jan Kochanowski
* Reinterpretacja mitu o wojnie trojańskiej, a dokładnie próby pokojowego rozwiązania konfliktu grecko-trojańskiego, który wybuchł po porwaniu Heleny
* Brak porozumienia wynikiem sprzecznych racji władcy i poddanych, osobistych przekonań a poświęcenia szczęścia dla dobra ogółu
-"Kordian" Juliusz Słowacki
* Kordian jest bohaterem samotnym, którego otaczający ludzie nie są w stanie zrozumieć.
* Żyje w swoim świecie- "monologów"
* Najchętniej rozmawia ze sobą poszukując we wnętrzu swojego "ja" odpowiedzi na dręczące go pytania
-"Lalka" Bolesław Prus
* Konflikt pokoleń: idealistów, romantyków wobec pokolenia współczesnego - dorobkiewiczów o wątpliwej reputacji
* Brak porozumienia między Wolukskim a innymi (szczególnie arystokracją) wynikiem plotek i podejrzeń co do posiadanego majątku Stacha
-"Wesele" Stanisław Wyspiański
* "wesele" jest symbolicznym dramatem o społeczeństwie polskim, w którym inteligencja nie rozumie natychmiastowej potrzeby autentycznego zbratania się z grupa chłopską.
* Obraz groteskowej ludomanii
* Nie znając życia na wsi, nie interesując się jej problemami, sztucznie fascynują się tężyzną i barwnością
* Tu konflikt dwóch klas społecznych: inteligencji i chłopstwa
7. Motyw matki
-"Lament Świętokrzyski"
* Nawiązuje do łacińskiego lamentu "Stabat Mater dolorosa"
* Jest obrazem matki cierpiącej, opłakującej śmierć syna
* Ona jest jedną z wielu matek, a nie wybraną matką Chrystusa
* Archetyp matki w mitologii --> Demeter, Niobe
-"Bogurodzica"
* Matka Boska - "orędowniczka" cierpiących i potrzebujących zawsze będzie matką wszystkich ludzi bez względu na ramy czasowe
* W utworze jest pośredniczką ludzkich próśb
-"Powrót Posła" Julian Ursyn Niemcewicz
* Matka mądra rozważna, myśląca o problemach państwa, patriotka
* Podobne ujęcie matki niosącej ukojenie w bólu poprzez mądre przesłania życiowe odnajdujemy w "Trenie XIX" J. Kochanowskiego
-"Dziady" cz. III Adam Mickiewicz
* Portret matki cierpiącej, której syn jest więziony i torturowany w klasztorze ojców bazylitów w Wilnie
* Pani Rollison błaga Nowosilowa o widzenie z synem lub spotkanie Rollisona ze spowiednikiem
-"Do Matki" Juliusz Słowwacki
* "Ja" liryczne utożsamiane z autorem prosi "miłą matkę" o przebaczenie za emigrację
* Zdaje sobie sprawę z cierpienia, jakiego jej przysporzył : "Zadrży ci nieraz serce", "kląć będziesz"
-"Moralność Pani Dulskiej" Gabrieli Zapolskiej
* Aniela Dulska to amoralna matka i żona
* Zakłamana, dwulicowa, skąpa
* Robi wszystko dla pieniędzy
* Antywzorzec matki obojętnej na potrzeby dzieci i amoralnej, zakłamanej w stosunku do wszystkich - rodziny, lokatorów, spotkanych na swej drodze innych ludzi
-"Przedwiośnie" Stefan Żeromski
* Obraz matki w zmaganiu się z życiem, a także przerażający wizerunek jej śmierci
* Jej świat legł w gruzach, wojna "zabrała" jej męża, a wybuch rewolucji "odebrał" syna
-"Granica" Zofia Nałkowska
* Portrety kobiet - matek są tu prawdą, która staje się półprawdą
* Postępowanie pani Żanci śmieszy i drażni, ale dla niej samej to jedyna droga do spokojnego życia
* Pani Cecylia także nie jest odbierana jednoznacznie. Cierpiąc - przywdziewa pancerz oschłości i obojętności, pod nim ukrywa obolałe serce matki jakże mocno pragnącej być kochaną i docenianą przez syna
-"Elegia o ... (Chłopcu polskim)" Krzysztof Kamil Baczyński
* Monolog matki, której syn zginął w walce
* Był światłem jej życia, nadzieją. Teraz nie pozostało jej już nic.
* Jak każda matka cierpi po stracie ukochanego dziecka



Dane autora:




wiedza.diaboli.pl / Język polski

190 IP banned